ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր: Ֆիզիկա = Proceedings of the NAS RA: Physics

Исследование процессов дифрагирования рентгеновского излучения в кристалле ADP под воздействием температурного градиента

Агабекян, В. Н. and Акопян, А. С. and Григорян, П. А. (2017) Исследование процессов дифрагирования рентгеновского излучения в кристалле ADP под воздействием температурного градиента. ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր. Ֆիզիկա, 52 (2). pp. 227-234. ISSN 0002-3035

[img]
Preview
PDF
Download (627Kb) | Preview

    Abstract

    Исследовано влияние температурного градиента на интенсивность рентгеновского излучения, отраженного от атомных плоскостей антисегнетоэлектрического кристалла дигидрофосфата аммония (ADP). Обнаружено, что под воздействием температурного градиента на кристалл ADP интенсивность пучка дифрагированного рентгеновского излучения сначала уменьшалась при малых значениях градиента, а затем монотонно увеличивалась по мере его увеличения. Предполагается, что в начальный период воздействия температурного градиента домены кристалла не успевают сориентироваться в одном направлении, и рентгеновское излучение, отражаясь от стенок границ доменов, рассеивается в разных направлениях, что обуславливает уменьшение интенсивности пучка. После упорядочения доменов – установки их в одном направлении, под воздействием температурного градиента в кристалле образуются отдельные области однополярных доменов и происходит увеличение интенсивности пучка дифрагированного рентгеновского излучения, что подтверждается данными эксперимента. Предполагается, что данный механизм имеет место также у других кристаллов с доменной структурой. Ուսումնասիրված է անտիսեգնետոէլեկտրիկ ամոնիակի դիհիդրոֆոսֆատի (ADP) բյուրեղից անդրադարձված ռենտգենյան ճառագայթման փնջի կախվածությունը ջերմաստիճանային գրադիենտից: Հայտնաբերված է, որ ADP բյուրեղի վրա ջերմաստիճանային գրադիենտի ազդեցությամբ դիֆրակցված ռենտգենյան ճառագայթման փնջի ինտենսիվությունը սկզբում նվազում է գրադիենտի փոքր արժեքների դեպքում, իսկ հետո սահուն կերպով աճում է գրադիենտի աճին զուգընթաց: Ենթադրվում է, որ բյուրեղի դոմենները ջերմաաստիճանային գրադիենտի ազդեցության նախնական փուլում չեն կողմնորոշված, և ռետգենյան ճառագայթումը անդրադառնում է դոմենների պատերից, ցրվելով զանազան ուղղություններով, ինչը հանգեցնում է փնջի ինտենսիվության նվազման: Դոմենների նույն ուղղությամբ դասավորվելուց հետո ջերմաստիճանային գրադիենտի ազդեցության հետևանքով բյուրեղում ձևավորվում են միաբևեռ դոմենների առանձին շրջաններ, և տեղի է ունենում դիֆրակցված ռենտգենյան ճառագայթի ինտենսիվության աճ, որն ապացուցվում է փորձի արդյունքներով: Վերը նշվածի հիման վրա պետք է ենթադրել, որ այս մեխանիզմը ճիշտ է նաև դոմենային կառուցվածքով այլ բյուրեղների համար: The influence of temperature gradient upon the intensity of X-ray beam reflected from the atomic planes of anti-ferroelectric crystal of ammonium dihydro-phosphate (ADP) was studied. It was found that under the influence of temperature gradient upon the crystal of ADP, the intensity of the diffracted X-ray beam initially decreases at small values of gradient and then it monotonously increases with its increasing. By assuming that the crystal domains in the initial period of influence of the temperature gradient have no time to orient in the same direction, and the X-ray radiation reflects from the domain walls and scatters in various directions, which determines the decrease in the beam intensity. After the domains putting in order, putting them in the same direction, under the influence of the temperature gradient in the crystal the separate areas of unipolar domains are formed and the intensity of the diffracted X-ray beam increases, which is proved by the data of the experiment. It is supposed that the given mechanism is valid for the other crystals with the domain structure.

    Item Type: Article
    Additional Information: Ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի երևույթի ուսումնասիրությունը ADP բյուրեղում ջերմաստիճանային գրադիենտի ազդեցության դեպքում; The study of processes of x-ray diffraction in ADP crystals under the influence of temperature gradient
    Uncontrolled Keywords: Աղաբեկյան Վ. Ն., Հակոբյան Ա. Ս., Գրիգորյան Պ. Ա., Aghabekyn V. N., Hakopyan A. S., Grigoryan P. A.
    Subjects: Q Science > QC Physics > Radiation physics (General)
    Q Science > QC Physics > Chemical Physics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: Professor Vladimir Aroutiounian
    Date Deposited: 14 Jul 2017 12:43
    Last Modified: 01 Oct 2019 15:48
    URI: http://physics.asj-oa.am/id/eprint/3627

    Actions (login required)

    View Item